Xareta

Xareta, Euskal-Herrian

Xareta, Euskal Herriko Mugaz haraindiko lurraldea

Xareta

Xareta izena, "zelai zuhaiztu" erran nahi duena, J.M. Barandiaran-ek, euskal ethnologo ospetsua, du emana.

Xareta 2004ko irailaren 13eko elkarte bat da. Lurralde bat estaltzen du, non biltzen diren mugaren inguruko 4 herri : Ainhoa, Sara, Urdazubi eta Zugarramurdi.

Xareta ondare historiko, artistiko eta naturala haundi bat estaltzen du.

Non dagoen Xareta :

Xaretako herria, kilometro batzuko zona, bizikeku bat formatzen du aspalditik, mugarren alde batetik bestalderat, Uradazubi, Zugarramurdi, Ainhoa eta Sararen inguruan. Lurraldeak egoera ona du, mendien pean eta itsasoaren ondoan baita.

Bainan Xareta ez da bakarrik herri batzuen elkartasuna. Xaretak nortasun azkar bat du, herritarren loturari esker, muga aurre hartzen duten loturari esker...
>>GOOGLE MAP-EN KOKAPENA

Mugaz haraindiko loturak :

Ma Herritar ainitz familizko loturaz lotu dira eta bideak hori kasu eman gabe eginak izan dira. Horren ondotik, Xareta izigarri ezagutu izan da kontrabandarentzat, beren lezeentzat edo monasterioentzat baino!

Pottok

Beraz naturalki, Sara, Urdazubi eta Zugarramurdi bildu dira 90eko hasieran, akzio turistikoak elkartzeko : "Pottokaren ibilbidea" (4 herri lotzen duen bide historikoa, leze ondotik pasatzean) berreskurratu dute.

Histori berdina :

Franzia eta EspaƱaren gerla deklarazioaren ondotik 1793ko martxoan, eta Sararen militario galtzearen ondotik, barneratze dekretu bat egina izan da lapurtarren kontra, ustez otoitz egile eta espioiak zirela.
Goiti gora behera 4000 person kanporatuak izan ziren Sara, Zuraide, Ainhoa, Itsasu eta inguruko herritik. Robespierre erotze aurretik, bizirauleak etxerat etorri ziren eta beren ondasunak berreskuratu zuten.

Eitb-k Xareta lurraldean egin duen erreportai bat